Tham quan Nhà thờ Huyện Sĩ

là một trong những ngôi thánh đường lâu đời của Sài Gòn, được khởi công xây dựng vào mấy năm cuối của thế kỷ 19, khánh thành năm 1905 của thế kỷ 20.

Nhà thờ do ông Huyện Sỹ, tên thật là Lê Phát Đạt, là người giàu nhất Sài Gòn thời bấy giờ xây dựng với tên gọi ban đầu là Nhà thờ chợ Đũi. Sau này mới đổi thành Nhà thờ Huyện Sĩ như ngày nay.

Nhà thờ Huyện Sĩ, còn được gọi là nhà thờ thánh Philipphê, thuộc họ Chợ Đũi, toạ lạc trên một khu đất cao và rộng hơn một mẫu, nằm ở góc đường Frère Louis và Frère Guilleraut (Võ Tánh và Bùi Chu), bây giờ đổi thành đường Nguyễn Trãi và Tôn Thất Tùng, mặt tiền quay về đường Tôn Thất Tùng, phường Phạm Ngũ Lão, Quận I.

Theo học giả Vương Hồng Sển, ông Huyện Sĩ, cũng có tên gọi là Lê Phát Đạt (1841-1900), người Cầu Kho, theo đạo Công giáo, tên thánh là Philipphê, thuở nhỏ tên là Sĩ, khi học La Tinh ở Cù lao Penăng gặp thày dạy trùng tên nên đặt tên là Đạt. Thời đó rất hiếm người biết chữ nghĩa (chữ quốc ngữ, chữ Hán) và nhất là tiếng La Tinh và tiếng Pháp, nên hầu hết những người được đào tạo từ trường dòng ra, đều được trọng dụng, trong đó có ông ông Lê Phát Đạt được cử làm thông phán. Ông phục vụ ở tỉnh Tân An nhiều năm.

Nhà thờ Huyện Sỹ trong chiều Sài Gòn

Tương truyền, buổi đầu Tây mới qua, dân cư thưa thớt, tản mác, thực dân Pháp phát mãi ruộng đất vô thừa nhận với giá rẻ mạt mà vẫn không có người mua, thế rồi họ ép ông Sĩ mua. Bất đắc dĩ, ông phải chạy bạc khắp nơi để mua. Không ngờ mấy năm liên tiếp được mùa, ông trở nên giàu có. Trong nhà ông có treo câu đối dạy đời:

Cần giữ kiệm, trị gia thượng sách
Nhẫn nhi hoà, xử thế lương đồ.

Thời đó có câu “nhất Sĩ, nhì Phương, tam Xường, tứ Định”, vậy là ông đứng thứ nhất trong bốn người giàu nhất Sài Gòn và Nam kỳ. Thứ nhì là Đỗ Hữu Phương, làm tổng đốc, gọi là Tổng đốc Phương. Thứ ba là Lý tường Quan, người Minh Xương, tục danh là Hộ Xường, thứ tư là ông Hộ trưởng tên là Định, gọi là Hộ Định.

Ông huyện Sĩ mất năm 1900 trước khi nhà thờ xây xong. Sau khi vợ ông là bà Huỳnh Thị Tài mất năm 1920, người ta mới đưa xác hai ông bà chôn ở gian chái sau cung thánh như một nhà mồ.

Đi lễ tại Nhà thờ Huyện Sỹ

Theo di chúc, phần tiền xây dựng nhà thờ trích từ 1/7 gia tài của ông, nên khi ông chết, việc thi công xây dựng vẫn được tiến hành một cách suôn sẻ. Nhà thờ rộng 18 mét, dài mới đầu dự tính là 5 gian, tức khoảng 50 mét. Lúc đó ở khu Chí Hoà, nhà thờ tạm bị hư hại trầm trọng, không có nơi cho bổn đạo thờ phụng, nên các giới chức trong đạo đã xin cắt bớt 1 gian ở nhà thờ Huyện Sĩ, lấy số tiền đó xây nhà thờ Chí Hoà (đến nay nhà thờ Chí Hoà vẫn còn, được tôn tạo nhiều lần, nên rất khang trang).

Nhà thờ Huyện Sĩ được kiến trúc theo kiểu tân Gothic do Đức cha Bouttier thiết kế. Là một trong số hiếm công trình sử dụng vật liệu đá granít Biên Hòa, tại mặt tiền cũng như các phần đế và nhất là các cột chính điện. Loại đá này rất cứng nên không có các chi tiết trang trí truyền thống nhưng lại thể hiện ý muốn phô trương sự giàu có.

Chính điện có vòm chịu lực dạng cung nhọn. Cửa sổ có vòm đỉnh nhọn và một số trang trí đặc thù. Tường có cửa sổ nhưng ánh sáng ít vào được bên trong do được sàng lọc bởi các lớp kính màu ghép hình mua từ Ý. Bên trong chung quanh tường có nhiều tượng thánh.

Trên vòm cửa chính có tượng thánh Philipphê bằng đá cẩm thạch, bổn mạng nhà thờ, đứng cầm cây thánh giá Phục sinh. Ngọn tháp chính diện cao 57 mét kể cả bề cao cây thánh giá và con gà trống Gaulois. Bên trong ngọn tháp có 4 quả chuông được đặt đúc tại Pháp năm 1905.

Nhà thờ Huyện Sĩ là một trong những nhà thờ có khuôn viên rộng rãi, khoáng đãng nhất ở vùng Sài Gòn – Chợ Lớn

Cùng Danh Mục :

Nội Dung Khác

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>